Tientallen handhavingsverzoeken ingediend om stankoverlast ICL Fertilizers

Amsterdam, 19 juni 2026 – De afgelopen dagen hebben omwonenden van het westelijk havengebied in Amsterdam tientallen handhavingsverzoeken ingediend vanwege de stankoverlast van ICL Fertilizers. De verouderde kunstmestfabriek is omstreden vanwege veel te hoge zoutzuur-uitstoot en een uitzonderlijk penetrante lucht. Burgers kunnen een handhavingsverzoek indienen bij de Omgevingsdienst, wanneer ze vermoeden dat een bedrijf de milieuregels overdtreedt. De Omgevingsdienst zegt de handhavingsverzoeken gebundeld te behandelen. “Deze vieze fabriek zou geen dag langer open moeten blijven. Bij de huidige hitte is het al helemaal niet voorstelbaar hoe de directie van de fabriek het voor zichzelf verantwoordt om maar door te blijven draaien, en omwonenden op te zadelen met benauwdheid en geïrriteerde ogen en luchtwegen”, zegt Rachel van bewonersinitiatief Adem Vrij aan het IJ in Amsterdam Noord.

Ook Adem Vrij aan het IJ wil dat de Omgevingsdienst veel strenger handhaaft. De beursgenoteerde multinational ICL ging in beroep tegen eerdere metingen van de dienst en dwangsommen die daaruit volgden. Ook tekende ICL bezwaar aan tegen de verhoging van de dwangsom naar 1,25 miljoen euro bij een nieuwe overtreding.

Omwonenden zijn de klos

Voor ICL Fertilizers geldt sinds februari een aangescherpte vergunning, maar de oude fabriek heeft tot 20 augustus respijt gekregen om aan deze nieuwe vergunning te voldoen. “Als we de huidige planning van ICL lezen, wordt er in augustus nog volop getest. Dat geeft weinig vertrouwen dat ze hun deadline halen. Terwijl ze eerder vol overtuiging stelden dat ze in juli aan de scherpere eisen zouden voldoen. ICL lijkt nu af te koersen op een verlenging van hun respijt-periode en dat is absoluut niet acceptabel”, aldus Rachel. “Omwonenden zitten al decennia in de vieze lucht van deze verouderde fabriek. Het heeft veel te lang geduurd voordat de vergunning werd aangescherpt, en los daarvan heeft het bedrijf gewoon een zorgplicht naar omwonenden en de maatschappij. Wij roepen al langer op dat de fabriek stilgelegd moet worden totdat alle problemen zijn opgelost, in plaats van door te blijven produceren ten koste van omwonenden,” aldus Rachel van de bewonersgroep.

Melden overlast

Adem Vrij aan het IJ roept bewoners op om stankoverlast te blijven melden bij de Omgevingsdienst op overlast.odnzkg.nl. Daarnaast roept zij de Omgevingsdienst op te zorgen voor een vlekkeloze werking van het meldformulier voor overlast. Het formulier geeft al jarenlang met enige regelmaat storingen, tot ergernis van omwonenden die in de vieze lucht zitten en dat dan niet eens kunnen melden. “Onbegrijpelijk dat het maar niet lijkt te lukken om een eenvoudig formulier goed te laten werken,” stelt Rachel.

Zoutzuur

De Omgevingsdienst heeft in mei en juni nieuwe metingen uitgevoerd naar de zoutzuur-uitstoot van de fabriek. Eerdere metingen in februari en april konden niet doorgaan “vanwege een lagere productiecapaciteit door een defecte zeef” en “wegens een storing in het productieproces.” De resultaten van de metingen in mei en juni zijn nog niet gepubliceerd.

Wat ruik ik? Stank-tracker biedt inzicht

Bewoners die een nare lucht ruiken en zich afvragen wat de bron zou kunnen zijn, kunnen sinds kort gebruikmaken van de stank-tracker. Deze app werd door buurman Bas gebouwd en draait nu op de website van Adem Vrij aan het IJ. Je ziet er wat de huidige windrichting is en hoe de ‘geurvlag’ van ICL, sojafabriek Bunge en andere industrie, over de woonwijken zou kunnen waaien. De stank-tracker geeft geen zekerheid over de bron van stinkende lucht, maar kan helpen bij het leren herkennen van de verschillende soorten stank die de woonwijken in waaien.

De stanktracker is te bezoeken via https://ademvrijaanhetij.nl/stanktracker/