Nieuwe stadsdeelcommissie krijgt Zwartboek

Op 10 juni sprak Rachel in bij de stadsdeelcommissie van Amsterdam Noord, om de nieuwe en terugkerende commissieleden te verwelkomen – en om hen te vragen zich actief in te zetten voor schone en gezonde lucht in onze buurten!

We deelden het Zwartboek uit met getuigenissen van de overlast die bewoners ervaren van vooral ICL Fertilizers. En we lichtten ons perspectief op de laatste brief van de GGD over de hoge longkankercijfers in westelijke Noord toe.

We waren enthousiast te merken dat een groot deel van de commissieleden de informatieavond van ICL had bijgewoond, en onze oproep steunt voor een goed luchtmeetpunt in Tuindorp Oostzaan (dat de juiste stoffen meet, te bepalen door onafhankelijke experts).

Hieronder lees je de inspreektekst van Rachel terug. Bij de Stadsdeelcommissie kun je de inspraak ook terugkijken (vanaf 14:25, agendapunt 4a), inclusief de vragen die stadsdeelcommissieleden stelden.

Inspraak bij Stadsdeelcommissie Noord, 10 juni 2026

“Mijn naam is Rachel, geboren en getogen Amsterdammer die in 2020 de oversteek maakte naar Tuindorp Oostzaan. Ik woon hier met veel plezier met mijn gezin, maar maak mij ook grote zorgen. Om oudere buurtbewoners die op bepaalde dagen met een Zuidwestelijke wind hun huis niet uit kunnen door geïrriteerde ogen en luchtwegen, om actieve buurtbewoners die op groepsapps delen dat ze verhuizen omdat ze niet tegen de stank kunnen. En om mijn kleine kinderen van 3 jaar en van 6 maanden, omdat ik niet vertrouw dat iemand weet wat er allemaal door kunstmestfabriek ICL en andere industrie wordt uitgestoten. Wat we wel weten is dat ICL al jaren niets doet aan stankoverlast en ook hun zoutzuuruitstoot vele malen de toegestane hoeveelheid overschrijdt   

Daarom sta ik hier vandaag, namens bewonersgroep Adem Vrij aan het IJ om welkom te heten aan nieuwe en terugkerende commissieleden en de nieuwe stadsdeelcommissie te wijzen op de problematiek rond de verouderde kunstmestfabriek ICL Fertilizers. 

Vanuit de Provincie is via de Omgevingsdienst in februari een nieuwe vergunning verleend aan ICL. Het probleem is daarmee helaas nog niet opgelost, elke dag met zuidwestenwind ervaren we nog de intense stank van de verouderde fabriek. ICL krijgt tot augustus respijt om aan de nieuwe vergunning te voldoen, maar elke dag met stank en een onbekende hoeveelheid zoutzuur uitstoot is er een teveel. We merken nog niks van verbeteringen en het track-record van ICL is beroerd.

Dan zijn er nog de schrikbarende cijfers over westelijk Noord, uit de kankeratlas. Wij maken ons hierover grote zorgen. Op 31 maart verscheen een notitie van de GGD getiteld ‘Analyse longkankertumoren in Amsterdam-Noordwest.’ Hierin schrijft de GGD dat er een vermoeden is dat roken de belangrijkste verklaring is voor de verhoogde longkankercijfers in deze wijk. Maar met zekerheid is dat echter niet te concluderen.”

Als er een vermoeden is, maar geen uitsluitsel, dan verwachten wij dat er een aanbeveling zou worden gedaan voor vervolgonderzoek!

Ik sta hier vandaag dus om te vragen dat jullie je inzetten voor het volgende: 

1. 1. Gezondheid van omwonenden wordt serieus genomen, en niet als sluitpost van bedrijvigheid in het havengebied, door beter onderzoek naar oorzaken longkankercijfers;
   2. Een luchtmeetpunt in Tuindorp Oostzaan dat de juiste stoffen meet (te bepalen door onafhankelijke experts); 
   3. Voortdurende druk op het college en gedeputeerde staten om vervuilers als ICL, maar ook sojafabriek Bunge en de olieterminals, aan te pakken zodat de leefomgeving en de lucht in onze woonwijken schoner wordt.

In 2024 hebben we een Zwartboek uitgebracht waarin buurtbewoners getuigen van de verschrikkelijke lucht van ICL en de impact die dat vrijwel dagelijks heeft. Wij hebben voor alle nieuwe bestuurders en nieuwe commissieleden een exemplaar meegenomen, dat we u zodirect graag overhandigen. Het staat ook als pdf op onze website.

We hopen dat u zich de komende periode keihard zult inzetten voor gezonde lucht in TO, Oostzanerwerf en de NDSM-buurt. En dat jullie het niet zullen nalaten het gemeentelijk en provinciale bestuur hierover achter de broek te blijven zitten.”