Verkiezingen: wat doen de partijen aan ICL Fertilizers?
Door de redactie - 9 maart 2026

Gemeenteraadsverkiezingen2026Amsterdam
Check je stem voor 18 maart. Kies voor gezonde lucht!
Schone en gezonde lucht, daar is natuurlijk niemand op tegen. Maar wat hebben Amsterdamse politieke partijen concreet in hun verkiezingsprogramma’s staan over het stoppen van de vervuiling door bijvoorbeeld ICL? En over het onderzoeken van de schrikbarende longkankercijfers in Noord? En bovenal: wat hebben ze de afgelopen raadsperiode gedaan om de vervuiling van ICL en andere industrie te stoppen?
Woensdag 18 maart zijn de verkiezingen voor de gemeenteraad en stadsdeelcommissies. Gebruik je stem goed! En lees hier wat de verschillende politieke partijen van plan zijn en al (of niet) gedaan hebben in de afgelopen periode. Op naar schone en gezonde lucht voor Noord, West en alle woonwijken van Amsterdam! Daarvoor zijn gemeenteraadsleden die hier hard voor knokken onmisbaar.
Adem Vrij aan het IJ vroeg Amsterdamse politieke partijen die de afgelopen periode in de raad zaten naar:
- Visie: op luchtvervuiling uit westelijk havengebied in omliggende woonwijken
- Bedrijven: Plannen in verkiezingsprogramma over ICL, Bunge, de olieterminals etc.
- Longkanker: Plannen in verkiezingsprogramma over onderzoeken oorzaak hoge longkankercijfers in Amsterdam Noord
- Luchtkwaliteit: Plannen in verkiezingsprogramma om de luchtkwaliteit in Amsterdam Noord beter te monitoren
- Actie: Concrete moties, gestelde vragen of andere acties op deze onderwerpen in de afgelopen raadsperiode
Klik hier voor de PDF met het overzicht van de antwoorden die we ontvingen
Klik onderaan deze tekst op de politieke partijen voor hun visie, hun verkiezingsprogramma wat betreft bedrijven, longkanker en luchtkwaliteit en hun politieke actie en inzet gedurende de afgelopen raadsperiode. Deze teksten zijn door de partijen aangeleverd o.b.v. een korte vragenlijst van Adem Vrij aan het IJ.
De laatste peiling onder Amsterdammers over hoe zij denken te gaan stemmen vind je hier.
Terugblik
De meeste uitgenodigde partijen reageerden op omze vragenlijst. En de meeste hebben zich de afgelopen raadsperiode ook uitgesproken voor schonere en gezondere lucht, en een einde aan de vervuiling door ICL Fertilizers. Sommige raadsleden en partijen springen er positief uit, omdat zij meer hebben gedaan dan alleen steun uitspreken. Carlo van Munster van GroenLinks en Remine Alberts van de SP hebben Adem Vrij aan het IJ vanaf het begin actief gesteund met hun inzet in de raad. Bijvoorbeeld door het stellen van vragen aan de wethouder en aan insprekers, en door moties in te dienen. Ook De Vonk (toen nog lijst Ahmadi-Veldhuyzen geheten) sprong in de bres, o.a. over de hoge longkankercijfers in Noord. De Partij voor de Dieren heeft zich de afgelopen maanden steeds luider uitgesproken over ICL. In de laatste raadsvergadering voor het verkiezingenreces diende de PvDD een motie in om te onderzoeken of ICL als ‘ramp’ gekwalificeerd kan worden. In dat geval zou de burgemeester het bedrijf mogelijk kunnen laten stilleggen. Deze motie werd helaas niet door de coalitiepartijen gesteund. Een motie van D66 naar aanleiding van het nieuws dat ICL de oude gaswasser niet gaat vervangen, haalde het wel.
Vooruitblik
In onderstaande overzichten per partij en in de PDF met het totaaloverzicht kun je lezen wat de politieke partijen naar eigen zeggen in hun programma hebben staan op de genoemde thema’s. Daarbij valt op dat GroenLinks, PvdD, De Vonk en BIJ1 expliciete tekst over ICL in hun verkiezingsprogramma hebben staan.
Naast de benaderde partijen die afgelopen periode in de raad zaten, hebben twee extra partijen een plekje gekregen in het overzicht. De Piratenpartij omdat ze zich vanuit de stadsdeelcommissie in Noord hebben uitgesproken tegen de luchtvervuiling van ICL. Daarnaast hebben we BIJ1 opgenomen in het overzicht, zij benaderden Adem Vrij aan het IJ zelf om input te vragen voor hun programma.
Gemeenteraad, strijd mee voor schone lucht!
Een verouderd chemisch bedrijf zoals ICL, dat de rechten van omwonenden en de zorg voor een schone leefomgeving aan hun laars lapt, hoort anno 2026 niet thuis in Amsterdam. Het erfpachtcontract met ICL loopt nog tot en met 2040, maar de gemeente moet zich er keihard voor inzetten dat deze stokoude kunstmestfabriek zo snel mogelijk sluit. Zolang de fabriek toch nog open is, moet er veel vaker en strenger gehandhaafd worden op de normen uit de pas vernieuwde milieuvergunning.
Daarnaast moet de raad ervoor zorgen dat er eindelijk degelijk onderzoek wordt gedaan naar de oorzaken van de extreem hoge longkankercijfers in Amsterdam Noord. De tot nog toe door de GGD aangeleverde documentatie schiet tekort. De oorzaken moeten duidelijker in beeld komen, zodat er ook wat aan gedaan kan worden.
Visie en verkiezingsprogramma’s van de Amsterdamse politieke partijen
De partijen staan op de volgorde die de wordt gehanteerd op de kieslijst van Amsterdam.
Partij van de Arbeid (PvdA)
Visie
De PvdA zet in op duurzame industrie en klimaatneutraliteit. Dat betekent dat er op den duur geen ruimte meer is voor vervuilende industrie, vooral wanneer bewoners de dupe zijn.
Programma – bedrijven
De PvdA zet in op de Haven van de toekomst: een hotspot van duurzaamheid, klimaatneutraliteit en circulaire economie. We bouwen vervuilende industrie verder af.
Programma – longkanker
De PvdA zet breed in op het bevorderen van de gezondheid van Amsterdammers, met name in de wijken waar die nu het meeste onder druk staat. Specifieke onderzoeken zijn echter niet opgenomen.
Programma – luchtkwaliteit
Geen specifieke maatregelen, maar zie bovenstaande.
Programma – volledige tekst
Actie
Alle moties van Carlo van Munster (van onze aanstaande fusiepartij GroenLinks), raadslid en initiatiefnemer van verschillende moties om de luchtvervuiling terug te dringen en de gezondheid van Noordelingen te verbeteren, gesteund en mede-ondertekend.
GroenLinks
Visie
GroenLinks wil onze lucht gezond maken. Fijnstof doet de gemiddelde levensverwachting kelderen. Voor mensen die gevoelig zijn voor luchtvervuiling, beperkt het de vrijheid. We pakken bronnen van luchtvervuiling aan en zetten ons radicaal in voor een schonere lucht. Dat betekent onder andere dat giftige fabrieken voor ons niet in de stad thuis horen.
Programma – bedrijven
“De kunstmestfabriek ICL veroorzaakt grote overlast voor bewoners in Noord. Inmiddels is duidelijk dat er behalve de vieze geur ook onacceptabele giftige stoffen worden uitgestoten. GroenLinks zet maximale druk op de provincie om de uitstoot van ICL aan te pakken. Een verouderd chemisch bedrijf zoals ICL hoort niet thuis in Amsterdam. Het erfpachtcontract met ICL loopt af in 2040, de gemeente zet zich ervoor in dat de kunstmestfabriek voor die tijd al vertrekt.”
Giftige fabrieken horen niet in de stad thuis. De gemeente moet inzetten op een actualiseringsprogramma van de vergunningen van bedrijven van de zware categorie en verduurzamen van betreffende bedrijven.
Programma – longkanker
Medeondertekenaars van deze motie, waarin werd opgeroepen tot extra onderzoek.
Programma – luchtkwaliteit
GroenLinks wil dat “de gemeente burgernetwerken [ondersteunt] die de luchtkwaliteit zelf meten”. In de raad hebben we bovendien specifiek aandacht gevraagd voor Amsterdam Noord. Ons raadslid Carlo van Munster heeft bijvoorbeeld deze motie ingediend om ‘te onderzoeken hoe het eNoses netwerk en het luchtmeetnetwerk aangepast kan worden, als onderdeel van de evaluatie die de Provincie al is gestart, om ook in deze wijk een beter beeld te krijgen van de luchtkwaliteit.’
Programma GroenLinks – volledige tekst
Actie
GroenLinks raadslid Carlo van Munster heeft consequent aandacht gevraagd voor de uitstoot van ICL, onder andere met de volgende moties:
- Motie van het lid van Munster c.s. over integrale aanpak terugdringen uitstoot ICL Fertilizers (ingetrokken)
- Motie van het lid van Munster inzake gezondheid op 1; stop de uitstoot van ICL Fertilizers (aangenomen)
- Motie van de leden van Van Munster, Alberts, Ahmadi, Aslami, Minderhoud en Kabamba over onderzoek doen naar de luchtvervuiling in Amsterdam Noord (aangenomen)
- Motie van de leden Aslami, Van Munster, Minderhoud en Alberts over vertrouwen geschaad, handhaving vereist bij ICL (aangenomen)
- Motie van het lid van Munster c.s. over implementatie Richtlijn industriële emissies en veehouderijen (RIE) in Amsterdam (aangenomen)
- Motie inzake een rol voor de haven in de duurzame voedseltransitie over o.a. Bunge (aangenomen)
Raadslid Van Munster was ook aanwezig bij de demonstratie van Adem Vrij aan het IJ in maart 2024 bij ICL Fertilizers.
D66
Visie
D66 staat voor een gezonde leefomgeving. Groen en duurzaamheid zijn de basis voor een gezonde toekomst voor iedereen. Daarom investeren we in klimaatbestendige buurten, meer stadsnatuur en een eerlijke energietransitie waarin iedereen kan meedoen en profiteren. Luchtvervuiling door bedrijven is dan ook onacceptabel. Bedrijven dienen zich te houden aan de geldende milieunormen en afspraken.
Programma – bedrijven
D66 wil strengere handhaving van milieuregels, zodat bedrijven zich hieraan houden. Dat is belangrijk voor de gezondheid van Amsterdam en ook voor de grote woningbouwopgave zoals Havenstad, waar wonen en industrie dichter bij elkaar komen.
Programma – longkanker
“Gezondheid is een voorwaarde om als Amsterdammer van je vrijheid te kunnen genieten. Een kind groeit niet vrij op in de stad als de luchtverontreiniging resulteert in astma. We zetten ons in voor een samenleving waar welzijn en gezondheid worden gezien als een gezamenlijke opgave, en niet puur een persoonlijke verantwoordelijkheid. Een schone stad is een gezonde stad”.
Programma – luchtkwaliteit
“D66 wil strengere handhaving van milieuregels, zodat bedrijven zich hieraan houden.Dat is belangrijk voor de gezondheid van Amsterdam en ook voor de grote woningbouwopgave zoals Havenstad, waar wonen en industrie dichter bij elkaar komen”.
Programma D66 – volledige tekst
Actie
- Motie van de leden Aslami, Van Munster, Minderhoud en Alberts over vertrouwen geschaad, handhaving vereist bij ICL (aangenomen)
- Motie van het lid van Munster, Alberts, Aslami en Minderhoud over implementatie Richtlijn industriële emissies en veehouderijen (RIE) in Amsterdam (aangenomen)
- Motie van de leden van Van Munster, Alberts, Ahmadi, Aslami, Minderhoud en Kabamba over onderzoek doen naar de luchtvervuiling in Amsterdam Noord (aangenomen)
VVD
Visie
Iedereen hoort zich te houden aan de regels die wij afspreken. Ook bedrijven. Voor bedrijven die zich niet houden aan de regels is geen plaats in Amsterdam.
Met de kennis van nu heeft de gemeente in het verleden te makkelijk gedacht woningen vlakbij industrie te kunnen bouwen. Nu we beter weten wat de gevolgen daarvan zijn was dat niet altijd even verstandig. In de toekomst zullen we beter na moeten denken voordat we woningen bouwen vlakbij industrie. Er moet een plan komen voor het gehele gebied zodat bewoners en bedrijven weten waar ze aan toe zijn.
Programma
Geen specifieke tekst op de gevraagde onderwerpen.
Programma VVD – volledige tekst
Actie
VVD heeft geen moties hierover ingediend. Maar wel veel moties gesteund die vroegen voor meer onderzoek naar de overlast of perspectief voor bewoners.
- Motie 249 van de leden Ahmadi, Emmerik, Van Munster en Asruf inzake onderzoeken kankerverwekkende stoffen door ICL in Amsterdam (aangenomen)
- Motie 283 van het lid van Munster inzake gezondheid op 1; stop de uitstoot van ICL Fertilizers (aangenomen)
- Motie 354 van het lid Emmerik inzake inzicht en perspectief voor bewoners omtrent ICL-uitstoot (verworpen)
BIJ1
Visie
De koers van BIJ1 is gericht op klimaatrechtvaardigheid. Dit betekent dat vervuilende industrie die de gezondheid van Amsterdammers schaadt of mensenrechten schendt, moet verdwijnen. De haven transformeert van een fossiel knooppunt naar een kleiner, duurzaam gebied waar de ecologie en de menselijke gezondheid voorrang krijgen op industriële winst.
Wat betreft de aanpak Bunge en olieterminals: wij hebben geen expliciet “sluitingsbevel” zoals bij ICL, maar neigen hier wel naartoe i.v.m. de disproportionele gezondheidsproblemen (zoals longkanker) in omliggende wijken. Zo zeggen wij ‘Fossielvrij in 2030’: de haven moet binnen enkele jaren volledig vrij zijn van fossiele brandstoffen. Dit heeft directe gevolgen voor de aanwezige olieterminals. Wij stellen krimp boven groei. De haven mag onder geen beding verder uitbreiden. In plaats van grote kunstmestfabrieken moet de gemeente investeren in en kiezen voor natuurvriendelijke landbouw.
Programma – bedrijven
BIJ1 stelt zich zeer kritisch op tegenover de huidige industrie in de Amsterdamse haven, waarbij de gezondheid van omwonenden en internationale rechtvaardigheid centraal staan.
ICL moet sluiten. Wij voeren hiervoor vier hoofdredenen aan:
- Internationaal recht: ICL is actief op Palestijns grondgebied en onttrekt daar illegaal grondstoffen.
- Volksgezondheid: Het bedrijf overschrijdt al jaren de emissienormen voor zoutzuur en veroorzaakt ernstige stankoverlast.
- Woningbouw: De nabijheid van nieuwe woonwijken maakt de aanwezigheid van dergelijke industrie onhoudbaar.
- Ecologische impact: De productie van kunstmest draagt bij aan de wereldwijde stikstofcrisis.
ICL wordt niet alleen gesloten, maar moet omwonenden ook financieel compenseren voor de geleden schade aan hun gezondheid en leefomgeving. Ons programma voor Amsterdam – en het hoofdstuk klimaat en groen staat inmiddels online.
Programma – longkanker
In ons programma hebben wij niet expliciet opgenomen dat er eerst nieuwe onderzoeken moeten komen naar de oorzaak van de hoge longkankercijfers; situaties zoals bij Tata Steel en vergelijkbare industrie in Frankrijk leveren hiervoor immers al meer dan genoeg bewijs. Voor BIJ1 is aanvullend onderzoek dan ook geen voorwaarde om over te gaan tot sluiting van vervuilende bedrijven. Wij zijn er juist huiverig voor dat het ‘wachten op onderzoeksresultaten’ als vertragingstactiek wordt gebruikt voor maatregelen die eigenlijk gisteren al genomen hadden moeten worden. Uiteraard steunen wij wel iedere vorm van onderzoek die op verzoek van de bewoners zelf wordt verzocht, zeker wanneer dit kan dienen als bewijsmateriaal voor compensatie-eisen voor geleden gezondheidsschade en het verlies van woongenot.
Programma – luchtkwaliteit
Hoewel ons programma geen specifieke plannen bevat voor het uitbreiden van luchtkwaliteitsmetingen, komt dit voort uit onze overtuiging dat de bron van het probleem al lang bekend is. Voor BIJ1 is méér meten niet de oplossing voor de giftige uitstoot in het westelijk havengebied; het direct stoppen van die uitstoot is dat wel. Wij willen de politieke focus verleggen van het registreren van vervuiling naar het actief handhaven van de gezondheid van Amsterdammers. In plaats van te investeren in meetstations die enkel bevestigen wat omwonenden dagelijks inademen, kiezen wij voor de directe sluiting van de grootste vervuilers zoals ICL. Meten mag nooit een doekje voor het bloeden worden of een manier om noodzakelijke politieke keuzes vooruit te schuiven.
Programma BIJ1- volledige tekst
Actie
BIJ1 zat [na afsplitsing van raadsleden Veldhuyzen en Ahmadi in 2023 – red.] niet in de raad, maar ons bestuurslid Kelly Mostert heeft tijdens de commissievergadering Ruimtelijke Ordening ingesproken over ICL met de oproep deze te sluiten. Ook hebben wij een campagnefilm gemaakt over klimaat in Amsterdam waarin we de zaak rondom ICL aan de kaak stellen, die komende maand via onze socials verspreid gaat worden.
Partij voor de Dieren (PvdD)
Visie
De Partij voor de Dieren vindt dat iedereen recht heeft op schone lucht. Luchtvervuiling door bedrijven mag geen schade toebrengen aan de gezondheid van omwonenden. Daarom willen wij dat de gemeente vervuilende bedrijven strikt controleert en handhaaft, extra capaciteit inzet voor toezicht en overtredingen stevig aanpakt. Bedrijven die structureel gezondheidsschade en milieuschade veroorzaken, zoals kunstmestfabriek ICL, hebben wat ons betreft geen toekomst in Amsterdam. Waar nodig moet worden ingezet op sluiting of uitfasering van zulke bedrijven. Gezondheid van mens, dier en natuur staat altijd voorop.
Programma – bedrijven
Voor kunstmestfabriek ICL Fertilizers is expliciet opgenomen dat er wat ons betreft geen toekomst is in Amsterdam en dat de gemeente zich maximaal moet inspannen om dit bedrijf zo snel mogelijk te laten sluiten vanwege milieuschade en stankoverlast.
Daarnaast willen wij strenger optreden tegen vervuilende en energieslurpende bedrijven, waaronder industrie in de haven en de biomassacentrale. De gemeente moet zorgen voor voldoende capaciteit bij de omgevingsdienst om energie- en milieuregels actief te handhaven.
Met havenbedrijven, waaronder partijen als Bunge en exploitanten van olieterminals, willen wij bindende afspraken maken over extra stikstofreductie en verduurzaming. Via activistisch aandeelhouderschap in onder meer het Havenbedrijf Amsterdam sturen wij op maatschappelijk verantwoord ondernemen, met prioriteit voor gezondheid, klimaat en circulariteit.
De haven moet bovendien sterker inzetten op een circulaire economie en stoppen met de doorvoer van vervuilende goederen zoals fossiele brandstoffen, biobrandstoffen en soja voor veevoer. Zo werken we toe naar een structurele vermindering van schadelijke industrie in het gebied.
Programma – longkanker
PvdD heeft al eerder in een motie aan de raad voorgelegd en de Omgevingsdienst gevraagd op bijeenkomsten van AdemVrij.
Programma – luchtkwaliteit
PvdD zet in op het ruim voldoen aan de luchtkwaliteitsrichtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie door een gemeentelijk plan voor schone lucht. Dat betekent uitbreiding van milieuzones, het weren van meer gemotoriseerd verkeer, het aan banden leggen van houtstook, het uitfaseren van biomassa en sluiting van ICL. Daarnaast willen wij strengere handhaving op vervuilende bedrijven en meer capaciteit voor toezicht, zodat luchtvervuiling beter in beeld komt en sneller wordt aangepakt. Deze maatregelen gelden voor de hele stad, dus ook voor Amsterdam Noord.
Programma PvdD – volledige tekst
Actie
De Partij voor de Dieren Amsterdam heeft zich in de afgelopen raadsperiode herhaaldelijk uitgesproken tegen de luchtvervuiling en stankoverlast veroorzaakt door bedrijven in het Westelijk Havengebied, waaronder ICL Fertilizers en Bunge. Wij hebben schriftelijke vragen gesteld aan het college over gezondheidsrisico’s, uitstoot en handhaving, en aangedrongen op strengere controle door de omgevingsdienst. Ook hebben wij bij herhaling gepleit voor sluiting van ICL vanwege de structurele milieuschade en overlast voor omwonenden. Daarnaast hebben wij in debatten en voorstellen ingezet op strengere milieueisen, betere monitoring van uitstoot, meer transparantie richting bewoners en het versneld verduurzamen van de haven. Steeds staat daarbij voorop dat de gezondheid van inwoners zwaarder weegt dan de economische belangen van vervuilende bedrijven.
Moties:
- Motie van het lid Emmerik inzake stillegging ICL via Artikel 175 (verworpen)
- Motie inzake een rol voor de haven in de duurzame voedseltransitie (aangenomen)
- Motie inzake onderzoeken kankerverwekkende stoffen door ICL in Amsterdam (aangenomen)
- Motie inzake Inzicht krijgen in verhuurcontract ICL (verworpen)
- Motie inzake Inzicht en perspectief voor bewoners omtrent ICL-uitstoot (verworpen)
- Motie inzake Nieuwe vergunning naar strengst mogelijk norm (verworpen)
- Motie inzake Onderzoek naar gemeentelijke maatregelen tegen schadelijke uitstoot ICL (verworpen)
- Motie inzake Transparantie herkomst grondstoffen en controversiële wereldwijde activiteiten ICL Group (ingetrokken)
Nieuwsberichten:
- https://amsterdam.partijvoordedieren.nl/nieuws/een-duurzame-koerswijziging-voor-de-haven
- https://amsterdam.partijvoordedieren.nl/nieuws/geen-extra-maatregelen-tegen-giftige-uitstoot-kunstmestfabriek-icl
Flitsactie: Protest bij ICL met kandidaat-Kamerlid Willemijn Stoffels
Volt
Visie
Bewoners verdienen schone lucht, nachtrust en een goede gezondheid, niet telkens stank, klachten en meldingen zonder gevolg. Daarom zet Volt gezondheid op één: we willen het vergunningenstelsel voor luchtkwaliteit herzien en de Omgevingsdienst NZKG met nieuwe technologie beter laten monitoren en actie ondernemen, zodat vervuiling aantoonbaar afneemt en bewoners niet afhankelijk zijn van eindeloze meldingen zonder effect.
Programma – bedrijven
De gemeente moet niet wegkijken bij zware industrie, maar regels strak maken en handhaven zodat overlast en uitstoot echt minder worden en we ons bewegen richting een duurzame economie. We scherpen vergunningen aan en versterken toezicht waar nodig en kijken naar oplossingen daar waar wonen en zware industrie botsen.
Programma – longkanker
Bewoners in Noord verdienen dat gezondheidsrisico’s serieus worden genomen en dat beleid de verschillen in gezondheid echt verkleint. Er zijn grote gezondheidsverschillen (ook in Noord) en Volt wil daarom inzetten op een gezonde leefomgeving via bijvoorbeeld de Europese Zero Pollution Ambition voor lucht, water, bodem. Voor kwetsbare groepen zetten we in op preventie, met sterke buurtteams en een stevige sociale basis.
Programma – luchtkwaliteit
Iedereen moet kunnen weten wat ze inademen, en dat er actie wordt ondernomen als waarden ongezond zijn. Wij zetten in op vergroening die de luchtkwaliteit verbetert. Daarnaast willen we het sensorenregister uitbreiden, zodat bewoners en onderzoekers inzicht krijgen, en goede oplossingen kunnen worden gevormd. We investeren in de Omgevingsdienst om ze met nieuwe technologie beter te laten monitoren en actie te ondernemen.
Programma Volt- volledige tekst
Actie
Volt heeft vaak voor moties gestemd die bijdragen aan betere luchtkwaliteit. Bijvoorbeeld:
Socialistische Partij (SP)
Visie
Gezondheid is niet onderhandelbaar. De SP eist dat de gezondheid van bewoners zwaarder weegt dan bedrijfsbelangen. Geen zware industrie naast woonwijken. Er is geen plaats voor industrie die mensen blootstelt aan bekende risico’s.
Bedrijven die uitstoten, betalen voor:
- Strengere filters en emissiereductie
- Onafhankelijke, continue metingen in woonwijken.
- Gezondheidsonderzoek onder omwonenden
- Sanering van historische vervuiling
De SP stelt dat er geen plaats is voor vervuilers als ICL in Amsterdam. Amsterdam moet de overgang maken naar de duurzame industrie. Daarnaast willen wij publieke en democratische zeggenschap over strategische industrie in het havengebied. Cruciale energie- en grondstofbedrijven horen in publieke handen.
Daarnaast wil de SP:
- Aanscherping van vergunningen en directe reductiedoelen.
- Onaangekondigde inspecties.
- Hoge boetes of stillegging bij overtreding.
De SP verwijst naar deze thema’s in haar verkiezingsprogramma op pagina’s 33 en 34.
Programma SP – volledige tekst
Actie
SP diende onder andere de volgende moties mede in:
- Motie van de leden Aslami, Van Munster, Minderhoud en Alberts over vertrouwen geschaad, handhaving vereist bij ICL (aangenomen)
- Motie van het lid Emmerik inzake stillegging ICL via Artikel 175 (verworpen)
Raadslid Alberts was ook aanwezig bij de nieuwjaarsactie in januari 2026, waarbij Adem Vrij aan het IJ gedeputeerde Olthof een mega-nieuwjaarskaart aanbood namens 170 Amsterdammers.
CDA
Visie
Het CDA Amsterdam vindt dat gezonde lucht een basisrecht is voor alle Amsterdammers, ook voor bewoners in de omgeving van het westelijk havengebied. De haven is van groot economisch belang voor de stad, maar dat mag niet ten koste gaan van de gezondheid van omwonenden.
Programma – bedrijven
CDA wil dat bedrijven in het havengebied worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid voor een schone leefomgeving.
De Amsterdamse haven en Schiphol blijven economische motoren, maar moeten de schoonste en meest duurzame van Europa worden.
De Vonk
Visie
Amsterdam is overspoeld door grote bedrijven die zo veel mogelijk winst willen maken, zonder zich te bekommeren om hun omgeving. Niet alleen het milieu en de natuur, maar vooral ook omwonenden trekken vaak aan het kortste eind, terwijl hun gezondheid en woongenot op het spel staan. De politiek laat zich nog te vaak de kaas van het brood eten door dit soort bedrijven, uit angst dat ze onze stad zullen verlaten. De Vonk is daar niet bang voor, en juicht hun vertrek zelfs toe.
Wij streven naar een coöperatieve economie, waar Amsterdammers weer zelf de dienst uitmaken. Dit betekent dat er niet geproduceerd wordt om de portemonnee van buitenlandse aandeelhouders te spekken, maar om te voldoen aan de wensen en behoeften van onze eigen inwoners. Bedrijven die hun omgeving verzieken met lucht- en milieuvervuiling en andere vormen van overlast krijgen de keuze: aanpassen of wegwezen.
Programma – bedrijven
De Vonk pleit voor het verbannen van chemische bedrijven als ICL die zich niet aan de regels houden, en daarmee de gezondheid van omwonenden in gevaar brengen. Daarnaast willen wij de stad verder democratiseren, zodat Amsterdammers meer zeggenschap krijgen over wat er in hun buurt en stad gebeurt.
De Vonk is bovendien solidair met alle bewonerscollectieven die onze stad rijk is. In ons verkiezingsprogramma staat daarom een lijst met manifesten, waaronder die van Adem Vrij aan het IJ, waarvan wij de eisen integraal overnemen. Daarnaast blijven wij kritisch op het stadsbestuur, en trekken wij altijd graag op met bewoners om hun eisen en ervaringen uit te werken in beleidsvoorstellen.
Programma De Vonk – volledige tekst
Actie
De Vonk heeft verschillende moties ingediend, zowel op eigen initiatief als in samenwerking met andere partijen, om onderzoek te doen naar de luchtkwaliteit en welke invloed dit heeft op de gezondheid van bewoners van Noord. Een goed voorbeeld hiervan is deze aangenomen motie om het luchtmeetnetwerk zodanig aan te passen dat deze een beter beeld geeft van de luchtkwaliteit in Noord.
- Motie 183.24 inzake onderzoek doen naar de luchtvervuiling in Amsterdam-Noord (aangenomen op 29 mei 2024)
- Motie 249.25 inzake onderzoeken kankerverwekkende stoffen door ICL in Amsterdam (aangenomen op 9 juli 2025)
Naast de moties die De Vonk zelf (mede) ingediend heeft, heeft De Vonk ook voor alle andere moties gestemd die oproepen tot het tot de orde roepen van – of onderzoek doen naar – ICL en soortgelijke bedrijven. Daarnaast hebben wij dit dossier voortdurend in de gaten gehouden, door aanwezig te zijn bij inspraakmomenten en informatieavonden, en in gesprek te blijven met bewoners en de werkgroep.
Partij voor Morgen
Van de Partij voor Morgen ontvingen we helaas geen reactie.
Wel was Carla Kabamba mede-indiener van deze motie:
Piratenpartij
Visie
Het is een schande en dit probleem moet de gemeente zo snel mogelijk oplossen. Dat gebeurt helaas al jaren, zelfs tientallen jaren, niet.
De afgelopen jaren heeft lijsttrekker Kirsten Zimmerman zich in Amsterdam-Noord hard ingezet om de burgers te ondersteunen in hun strijd tegen de overlast veroorzaakt door bedrijven in het westelijk havengebied, zoals ICL Fertilizers en de Bunge sojafabriek. Dat de gezondheid van Noorderlingen lijdt onder de uitstoot van o.a. deze bedrijven is onacceptabel en moet zo snel mogelijk worden stopgezet. Zimmerman heeft de GGD hier op een van de bewonersavonden op het Zonneplein naar gevraagd.
Meer apparaten zijn nodig die de luchtkwaliteit monitoren en een speciale meldlijn van de gemeente, gezien het grote aantal klachten van bewoners, zowel uit Noord als ook uit West. De gezondheid van Amsterdammers mag nooit lijden onder de industrie. Dit probleem moet de gemeente samen met andere overheden met alle mogelijke middelen zo snel mogelijk oplossen.
Programma – luchtkwaliteit
De Piratenpartij Amsterdam zet zich in haar verkiezingsprogramma in op het strenger handhaven van luchtkwaliteitsnormen, zodat Amsterdammers niet onnodig ziek worden of vroegtijdig sterven door (ultra)fijnstof.
Concept programma Piratenpartij – volledige tekst
Actie
Zimmerman heeft bewonersavonden op het Zonneplein bezocht en was ook bij de demonstratie tegen ICL in het Westelijk Havengebied op 22 maart 2025. Op de vergadering van 18 februari 2026 stelde Zimmerman vragen over het feit dat de gaswasser van ICL mogelijk niet wordt vervangen.
Overzicht politieke partijen – programma’s en actie in de afgelopen raadsperiode
Verantwoording
Voor dit webartikel heeft Adem Vrij aan het IJ partijen uitgenodigd die de afgelopen raadsperiode in de gemeenteraad zaten.
Daaraan zijn twee partijen die niet de (hele) afgelopen raadsperiode in de raad zaten toegevoegd: BIJ1, omdat zij ons zelf pro-actief gevraagd hebben om input op hun verkiezingsprogramma m.b.t. ICL Fertilizers. En de Piratenpartij, omdat zij vanuit de stadsdeelcommissie in Noord de afgelopen periode de acties van Adem Vrij aan het IJ gesteund hebben.
In het overzicht staan de partijen in de volgorde van de Amsterdamse kieslijst.
Alle aangeschreven partijen hebben meerdere reminders gehad (per e-mail, telefoon en/of DM).
Partijen die de rechtsstaat ondermijnen of bevolkingsgroepen tegen elkaar uitspelen zijn buiten beschouwing gelaten. Hiervoor hebben we o.a. de analyse van de Nederlandse orde van Advocaten van de landelijke verkiezingsprogramma’s als referentie gebruikt.

